روشهاي برداشت چغندر قند
برداشت با وسايل دستي:
در زراعتهاي كرتي و يا پشتهاي معمولاَ به وسيله بيل ريشه را از خاك خارج نموده، برگها و ريشههاي اضافي را قطع ميكنند، سپس آنها را در محلي از مزرعه توده نموده و پس از خاتمه برداشت به كارخانه حمل مينمايند.
در اين طريق معمولاَ تلفات به علت قطع ريشهها توسط بيل زياد است.
برداشت با وسايل مكانيكي:
در سالهاي اخير وسايل و ماشينهاي مختلفي جهت برداشت چغندرقند ساخته شده است كه مهمترين آنها وسايل خارجكردن ريشه از خاك و كمباينهاي مخصوص ميباشد.
وسايلي كه براي خروج ريشه از خاك به كار ميروند معمولاَ توسط تراكتور حمل ميشوند كه مهمترين آنها عبارتند از:
۱) وسايل مكانيكي كه ريشههاي چغندرقند را كاملاَ از خاك خارج و در مسير خاك باقي ميگذارد و پس از آنكه ريشه و برگهاي اضافي آنها به وسيله كارگران قطع شد آنها را جمعآوري و به داخل كاميون ميريزند.
2) وسايل مكانيكي سرزن: اين وسايل با كاردهاي مخصوصي كه دارند ابتدا برگها را از محل طوقه قطع ميكنند و سپس توسط وسايل مكانيكي مخصوص خروج ريشه و يا وسايل و يا كمباينهاي مخصوص ديگر چغندرقند را از زمين خارج ميكنند.
كمباين:
كمباينهايي كه جهت برداشت چغندرقند به كار ميروند انواع مختلفي دارند.
عدهاي از آنها ابتدا برگها را قطع و در مخزني جمعآوري ميكنند كه از آنها جهت غذاي حيوانات و يا براي تهيه سيلوي برگ چغندر استفاده ميشود.
عدهاي ديگر برگها را قطع و بصورت قطعات ريز در سطح زمين به طور يكنواخت پخش مينمايند كه پس از آن كه به وسيلهي شخم زير خاك رفتند به مواد ارگانيكي زمين اضافه شده كه در نتيجه به تقويت و اصلاح زمين كمك زيادي خواهد شد.
بعضي از كمباينهاي برداشت چغندرقند پس از قطع برگها، ريشهها را نيز خارج كرده و در روي زمين بطور رديفي بافقي ميگذارند، برخي ديگر ريشهها را در مخزني جمعآوري ميكنند و هنگامي كه مخزن آن پر شد، آنها را در گوشهاي از مزرعه و يا داخل كاميون تخليه كرده و بلافاصله به كارخانجات قند جهت استخراج قند موجود در ريشه حمل مينمايند
و خلاصه برخي از وسايل برداشت چغندر تمامي عمليات سرزني و قطع برگها، برداشت ريشه و بارگيري را به طور كامل و يكجا انجام ميدهند.
براي بالا بردن مقدار محصول در واحد سطح لازم است نكات زير در نظر گرفته شود:
1) استفاده از بذور اصلاح شده با درصد قند زياد و مناسب براي هر ناحيه.
2) آبياري كامل و صحيح.
3)توصيه سطح كشت (با در نظر گرفتن مقدار آب براي زراعتهاي آبي).
4) تغيير روشهاي كاشت و بهبود عمليات زراعتي با استفاده از ماشينآلات جديد براي تهيه زمين و ساير عمليات لازم.
5) استفاده از كودهاي دامي و شيميايي.
6) انتخاب تناوب صحيح.
7) انتخاب زمين مناسب از نظر عمق و بافت خاك.
8) تعيين زمان كاشت مناسب در هر منطقه.
9) مبارزه صحيح و بموقع با آفات و امراض گياهي.
10) برداشت بموقع و صحيح و تحويل به كارخانجات قند در حداقل مدت.
11)تنظيم ماشين براي برداشت صحيح چغندرقند.
يكي از شرايط اصلي استفاده از ماشينهاي مختلف برداشت چغندرقند، آشنايي كامل با نحوه كار و تنظيم دقيق قسمتهاي مختلف برداشت، بخصوص قسمت سرزن(قسمتي كه سبب قطع طوقه و برگهاي چغندرقند ميشود) ميباشد.
در صورتيكه اين قسمت به دقت تنظيم شود قسمتي از ريشه كه به وسيلهي كارد مخصوص سرزن، بريده ميشود به اندازه كافي بوده و هيچگونه تلفاتي از نظر وزن ريشه و درصد قند بوجود نميآيد، اما هر گاه سرزن بيش از اندازه قطع نمايد به همان نسبت تلفات وزن ريشه و درصد قند افزايش مييابد.
نویسنده:م.جوانمردی
