ريحان

با اين وجود كه زمان زيادي است كه شناخته شده ولي استفاده ازآن درارتباط با شرايط متفاوت براي افراد مختلف مي باشد.

با ماليدن آن برروي پوست براي نيش حشرات موثر است .همچنين برگها به شكل محلول دم كرده اي براي داروهاي تقويتي و ماده محرك عمومي به كار مي روند.

روغن آن در(آرموتراپي ) براي افسردگي استفاده مي شود ،درسرماخوردگي با ريختن آب جوش برروي برگها براي استنشاق استفاده مي شود.حين بارداري از مصرف روغن طبيعي پرهيز شود. 

فلفل قرمز 

فلفل قرمز محرك قوي است براي بدن ،چرا كه فشار خون رابالا  برده و اشتها را تحريك كرده ،سوء هاضمه را تسكين داده وضد باكتري است .كمپرس آن براي سرمازدگي ،رگ به رگ شدن وخون مردگي استفاده مي شود .روغن آن براي بيماريهاي روماتيسمي كاربرد دارد.

دانه هاي سمي هستند از خوردن زياد و تماس پوستي دراز مدت اجتناب شود ،از تماس چشم پرهيز شود.

دردوران بارداري وشيردادن اجتناب شود. 

كرفس 

درحاليكه دانه هابه دفع سموم كمك مي كنندبراي نقرس و دردمفاصل مفيد بوده و به عنوان پيشابزا استفاده مي شوند . ريشه ها هم به همين طريق كاربرد دارند اما همچنين به عنوان درمان گوارش و تحريك كننده كبد عمل مي نمايد . فرانسوي ها ازدانه ها براي هومئوپاتي احتباس ادرار استفاده مي كنند . ممكن است باعث حساسيت در برابر نور شود . از مصرف زياد در دوران بارداري اجتناب شود. 

دارچين 

دارچين ادوريه مورد علاقه آمريكايي هاست كه براي درمان سرماخوردگي گوارش و دفع باد مفيد است . همچنين براي جلوگيري از قاعدگي و اسهال نيز استعمال مي شود .

روغنش ضد باكتريايي و ضد قارچي است . ممكن است براي استنشاق در گلو درد سرفه استفاده شود،تحقيقات اخير حاكي ازآن است كه دارچين قند خون بالا را كاهش داده و براي بيماري ديابت مفيد مي باشد . دردوران بارداري غير از موارد آشپزي اجتناب شود. 

شويد 

بااين وجود كه اساساً در آشپزي كاربرد دارد ولي براي باز كردن اشتها و بهبود گوارش مورد استفاده قرار مي گيرد . باد قولنج را بهبود بخشيده و عنصر اصلي (گريپ واتر) وداروهاي ديگرمي باشد .فقط بخشهاي هوايي قابل استفاده هستند .مصرف آن در كنار ماهي آزاد بي نظير است ؛هيچ منع استعمالي ندارد. 

سير

سير گياه دارويي ديگري با خواص پزشكي و دارويي درزمان قبل از مصر باستان استفاده شده است .تحقيقات ثابت كرده كه  براي كاهش دادن كلسترول ،پائين آوردن فشارخون و كاهش لختگي خون در بيماري قند و بيماري قلبي – عروقي موثر است . تحقيق اخير ژاپني ها حاكي از ضد سرطان بودن آن مي باشد،اگرچه داراي خواص پزشكي قوي مي باشد ولي تاكنون استفاده آن براي رفع انگل ها به طور عملي مورد بررسي قرار نگرفته است.

مي توان با خوردن جعفري تازه بوي تند آن را بهبود بخشيد ،از مصرف در معده هاي تحريك پذير و دوران بارداري اجتناب شود ،بوي خاصش ازراه تنفس و پوست از بدن دفع مي شود. 

نعناع 

با اينكه گونه هاي مختلف نعنا مشابه يكديگر هستند ولي عموماً سوسنبر در مغرب زمين مورد استفاده قرار مي گيرد،جوهر نعناع براي گاز معده ،باد و سوء هاضمه موثراست . ممكن است براي رهايي از درد و رگ به رگ شدن استفاده شود داراي خواص ضد باكتريايي بوده و استنشاق آن براي برونشيت و زكام مفيد مي باشد .

دارار ي گونه هاي متعدد رويشي در باغ است .معمولاً اسپرمينت داراي قدرت كمتر بوده و سپس سوسنبر براي كودكان مفيد است .ازاستفاده طولاني اجتناب شود.

جريان شير تغذيه اي در سينه مادر را كاهش مي دهد. 

جعفري

جعفري يك پيشابزاي قوي است و براي بيماريهاي ادراري ،سنگ كليه و احتباس معمول مايعات مصرف مي شود . زدايش اسيد اوريك را بالا برده و براي نقرس مفيد است .

به علت سرشار بودن از ويتامين ث و آهن براي كم خوني موثر است.برگها ،ريشه ها و دانه ها قابل مصرف مي باشند .درآشپزي استفاده شده . دردوران بارداري به جز موارد آشپزي اجتناب مي شود. 

تمشك 

امروزه همانند سابق ،چاي برگ تمشك به عنوان دم كرده اي براي مراحل اخير بارداري براي تقويت ماهيچه لگني وزهداني مورد استفاده قرار مي گيرد ، اين امر به زايمان آسانتر و بي دردسرتر منتهي مي شود. سرشار از ويتامين ث و آهن بوده و ميوه هاي توت مانندش براي درمان كم خوني مفيد ميباشند.دم كرده سرد برگ آن  براي محلول
غرغر ه دهان شوي استفاده مي شود .تمشك وحشي آمريكاي شمالي كه از همين خانواده است داراي خواص مشابه مي باشد

در اوايل بارداري از مصرف زياد پرهيز شود.

كاسني

كاسني حاوي (ترجون) بوده و براي درمان كرم لوله اي و كرم سنجاقي موثر است . با اين وجود مانند مواد شيميايي ممكن است به سيستم عصبي آسيب برساند و فقط بايد با دستورالعمل هاي تخصصي مصرف شود.

همچنين به شكل جوشانده اي براي شستشوي پوستهاي چرب مصرف مي شود . كمپرس آن براي مفاصل روماتيسمي استفاده مي شود . درقرون وسطي كاسني كه با  گياهان دارويي ديگر برروي زمين پاشيده مي شد به عنوان ماده ضد كك عمل مي كرد . دردوران بارداري اجتناب شود چرا كه باعث تحريك قاعدگي مي شود و اين به معناي تحريك زهدان براي انقباض است . 

الو

اجزاي مصرفي آن ژل و شيره تلخ هستند . ژل براي درمان گزيدگي پشه ،زخم ،بريدگي،سوختگي و عفونتهاي قارچي مورد استفاده قرار مي گيرد و داراي خواص نشاط آور پوستي مي باشد .آن نرم كننده بسيار خوبي براي بيماريهاي خشكي پوستي از جمله اگزما مخصوصاًدر پوستهاي حساس مي باشد. شيره آن ملين قوي بوده و براي يبوستهاي شديد يا كرمها استفاد ه مي شود .منشاالو از آفريقاست .جايي كه براي جراحتهاي عفونتي  استفاده مي شد. يونانيها و رومي ها هم از آن براي جراحتها استفاده مي كردند .ژل از طريق شكستن برگها دردوران بارداري اجتناب شود . استفاده بيش از حد شيره موجب استفراغ مي شود . مي تواند به عنوان گياه خانگي رشد كند.

گل گاو زبان

برگها ،گلها و دانه ها اجزاي مصرفي هستند . كشف اخير سطوح بالاي اسيد لينولئيك گاما كه محرك غدد فوق كليوي مي باشد بابيماري ماليخوليا به مقابله برخاسته و انرژي را احيا مي كند . همچنين براي سرفه هاي خشك و افزايش ذخيره شير مادران استفاده مي شود .

حاوي طنين و روغن اصلي و پتاسيم و كلسيم مي باشد . از خانواده كامفري بوده وخواص مشابه به روغن گل پامچال را دارد . در بعضي از مناطق مانند استراليا استفاده محدود دارد.

خشخاش

بااين وجود كه يك گياه دارويي مشخصي نيست نمونه اي است كه طبيعت آن را براي مبارزه با درد و آسيب ديدگي براي ما فراهم كرده است .دانه هاي محتوي 25 آلكايوييد از جمله مرفين ،كدئين و پاورين مي باشد . هنوز مرفين ماده شيميايي گران قيمتي است كه براي درد و شوك استفاده مي شود . كدئين مسكني است كه خيلي زياد مورد مصرف قرار گرفته و اغلب با پاراستامول تركيب شده است . دانه هاي خشك خشخاش در آشپزي مصرف مي شوند . دانه هاي نرسيده بالايي آلكولوئيدها را به وجود مي آورند .در مصارف به جز آشپزي خطرناك و غير قانوني مي باشد

گل ساعت

سازنده هاي آلكولوئيدها و فلاوينوئيدها اين امكان را مي دهند كه دستگاه عصبي را تسكين بدهد . ولي اعتياد آور نمي باشد . براي بيخوابي ،اضطراب و شرايط پر از استرس استعمال مي شود . براي كاهش دادن فشار خون بالا كاربردهايي دارد .

خواص آرامبخشي آن به گوارش و اختلالات قاعدگي كمك مي كند . از گل آن در محلول و تنتوراستفاده ميشود. دردوران بارداري و براي كودكان خردسال اجتناب شود.

رزماري

دم كرده رزماري با بوي مشخصي براي خستگي و افسردگي اين دارو نيروزا و تقويت كننده است .روغن آن براي سوءهاضمه ،سرماخوردگي و روماتيسم مصرف مي شود . از قرار معلوم محلول آن براي شوره سر در آبكشي نهايي موها مصرف شده و مفيد است . هنگاميكه بانسبت 25:1 باروغن بادام مخلوط شود نشاط بخش موها خواهد بود. هيچ منع استعمالي ندارد.

زنجفيل

اگرچه به طور گسترده اي درآشپزي و شيريني پزي استفاده مي شود ولي براي درمان سوءهاضمه ،باد،تهوع و تسريع گردش خون تأثير به سزايي دارد . جويدن ساقه هاي زير زميني براي پيشگيري از تهوع بامدادي و مسافرتي داراي خواص مطلوبي است ، همچنين در سرماخوردگي و آنفولانزا استفاده مي شود . فقط از ريشه يا ساقه هاي زير زميني هم بصورت تازه و هم خشك استفاده مي شود . بيش از 2000 سال است كه استفاده شده و توسط اسپانيايي ها به آمريكايي ها معرفي شده است . مصرف زياد آن ،وضعيت معده هايي راكه از زخم يا سوء هاضمه اسيدي رنج مي برند وخيم تر مي كند . هنگام بارداري بيش ازاندازه مصرف نشود.

اسطو خودوس

دم كرده گلها براي سردرد ،خستگي ،قولنج و سوء هاضمه مفيد مي باشد . روغن طبيعي آن از خود اسطو خودوس مفيد تر بوده و براي اهداف متعددي از جمله اگزما ،آفتاب ،سوختگي ها،گزيدگي ها والتيام بريدگي ها استفاده مي شود . داراي خواص آرامبخش بوده و براي اضطراب ،بي خوابي و تسكين دردهاي عمومي مصرف مي شود. فقط گلها مصرف مي شوند . دردوران بارداري اجتناب شود.

كرفس رسمي

اجزاي مصرفي ريشه ها و ساقه ها هستند  . اين گياه به عنوان داروي تقويتي گوارشي بوده و سابقاً به عنوان شربت خورده مي شد .همچنين دارا ي خاصيت پيشابزا است اما اگر در بيماري كليه استفاده شود باعث ناراحتي مي شود . چيني ها از آن براي قاعدگي هاي پردرد استفاده مي كردند و درمغرب زمين براي ايجاد قاعدگي استفاده مي شد . طعم كرفس مانند داشته و اغلب براي طعم و مزه دادن به غذا استفاده مي شود . دردوران بارداري استفاده نشود و درصورت بيماري كليه اجتناب شود.

اسپره كوهي

در سال 1853 شيمي دانان يك ماده شيميايي موسوم به آسپرين را جداكردند . دردهه 1890 بايد يك توليك مصنوعي مانند آسپرين رامورد فروش تجاري قرار داد . بااين وجود اين گياه به موثري داروي آسپرين عمل نكرده و به سردرد ،درد مفاصل وتب كمك مي كند .آن تأثيرات جانبي آسپرين رانداشته و برخلاف اين دارو داراي ويژگي حمايت از معده مي باشد . محلول يا تنتورآن كاربرد دارد. برگها و گل هابايد درتابستان برداشت  شوند . گل ها بوي مطبوع بادام را داشته و در قرون وسطي به عنوان مطبوع كننده هوا استفاده مي شوند. كودكان زير 16 سال اجتناب كنند . دردوران بارداري و درصورت وجود زخم يا التهاب معده اجتناب شود.

پونه كوهي

اگر چه به عنوان ادويه پيتزا از آن استفاده مي شود ولي پونه گياهي قرنها توسط چيني ها براي استفراغ،اسهال،يرقان و خارش استفاده مي شد .از تيره نزديك (مارجورام) بوده و براي درد مفاصل ،سرفه و به عنوان شربت سينه مصرف مي شود .التقاطي ها ازآن به عنوان يك توانبخشي تحريك كننده عمومي استفاده مي كنند. به خاطر خواص تحريك كننده زهداني اش شناخته شده و حكايتي درباره يك پيتزا فروشي كاليفرنيايي داراي شهرت محلي براي شروع زايمان يك خانم حامله مي باشداين امر را ثابت مي كند.دردوران بارداري اجتناب شود.

ميخك

اجزاي مصرفي ،روغن طبيعي و غنچه گل هستند . اگر چه اساساًدر آشپزي كاربرد دارد ولي همچنين به علت دارا بودن فنل زياد داراي خاصيت گند زدايي مي باشد . مدت زيادي است كه روغن آن براي درمان درد دندان استفاده مي شود . اجزاي مصرفي غنچه هاي گل خشك مي باشند.

دراستفاده روغن طبيعي آن استفاده نشود.

رازيانه

فقط دانه و ريشه قابل مصرف است . يونانيها از آن براي لاغر شدن استفاده مي كردند و بقراط آن را براي به جريان درآوردن شير در سينه معرفي كرد.امروزه اساساً ازآن براي دفع بادوقولنج در كودكان استفاده مي شود . براي شستشوي چشمها ي خسته نيز مصرف دارد. همچنين در حكم پيشابزا براي سنگهاي ادراري مصرف مي شود . دراستفاده نرمال و طبيعي هيچ منع استعمالي ندارد.

گل مينا

بااين وجود كه در قديم براي افسردگي استفاده مي شد اخيراً شهرت جديدي براي درمان ميگرن و سردردهاي ديگر پيدا كرده است . براي پيشگيري از ميگرن ،روزانه يك برگ بخوريد . همچنين براي روماتيسم هاي وخيم و بيماري درد مفاصل مفيد است . به عنوان گل داوودي شناخته شده كه انبوهي از گلهاي شبيه به گل مينا داشته و اغلب به عنوان گياه حاشيه اي در باغها يافت مي شود فقط برگها استفاده مي شوند.خوردن برگها ممكن است باعث زخم دهان شود.از آنجا كه داراي خاصيت لخته شدن خون است آنرا با وارفارين استفاده نكنيد.

نویسنده:نگین امیری

منبع:گیاهان دارویی . اسماعیل پیش بین