رعایت نکات لازم جهت قلمه زدن در آپارتمان
نکته ای را که باید در قلمه ها مد نظر داشته باشید این است که چنانچه از رطوبت زیاد بهره مند نباشند به سرعت پژمرده و پلاسیده می شوند.علت هم این است که برگ های آنها رطوبت مختصری را در سطح خود دارند.تبخیر کرده و چون فاقد ریشه می باشند بنابراین از طریق ریشه ها نمی توانند رطوبت لازم را به دست آورند و رطوبت به مقدار بیشتر از آنچه که دریافت می کنند از دست می دهند.برای ایجاد محیطی با رطوبت کافی و مناسب دو طریقه پیشنهاد می شود یکی اینکه قلمه ها را در کیسه ای نایلونی شفاف که قبلا در تهآن ترکیب ریشه زای مرطوب ریخته شده باشد بکاریم.دیگری اینکه در گلدانهایی که چند سانتی متر لبه ی آنها از همان ترکیب مرطوب پر شده مستقر سازیم.
حال چنانچه در کیسه ی پلاستیکی بکاریم در کیسه را از بالا گره می زنیم و چنانچه از گلدان استفاده نماییم کیسه ای نایلونی شفاف را به صورت سرپوش بر روی گلدان می کشیم لبه های کیسه را در زیر گلدان یا تا می کنیم و یا بالای آن را با نخ یا سیم نازک روکش دار می بندیم.نا گفته نماند که هنگام کاشت قلمه ها چه ساقه ای چه برگی دور پایه های آنها را با دست خوب سفت می کنیم.آن وقت این گلخانه کوچک را در محلی قرار می دهیم که از روشنی کافی نه(نور شدید)و از درجه حرارتی در حدود 20 تا 30 درجه سانتی گراد برخوردار باشد.مدت زمانی که لازمست تا قلمه ها ریشه دار شوند بستگی به نوع گیاه متغیر می باشد گونه هایی که ساقه ای پر از رطوبت و حساس و ظریفی دارند مانند حسن یوسف ها و برگ بیدیها معمولا ظرف یک هفته در شرایط ذکر شده ریشه دار می شوند.ولی گونه هایی که ساقه های خیلی زمخت تر و بهتر بگوییم چوب مانند دارند مانند آرالیا ها و دراسنا ها ممکن است در ظرف مدت یک ماه یا حتی بیشتر از آن ریشه دار شوند.
حال چگونه در یابیم پس از مدتی قلمه های کاشته شده دیشه دار شده اند یا نه؟
پاسخ آن روشی است که حرفه ای ها بکار می برند.آنان پس از گذشت یک هفته پس از قلمه زدن یک یا دو قلمه را به آرامی از خاک بیرون کشیده و با دقت مورد مشاهده قرار می دهند ولی برای مبتریان بهتر است با قاشق یا سوهان ناخن یک قلمه را به آرامی از بستر کشت بیرون آورده و به آن نگاه کنید چنانچه ریشه نزده باشد دوباره آن را در بستر ریشه زا فرو برده و به ملایمت آبیاری نمایید.دفت کنید که قلمه ها را به همان اندازه که در ترکیب ریشه زا فرو رفته بودند پس از ریشه دار شدن در خاک گلدان نیز به همان اندازه فرو ببرید.برای آگاهی و اطلاع بیشتر اضافه می نماید که رنگ آن قسمت از قلمه های ریشه دار شده و در زیر خاک بوده روشن تر از رنگ قسمتی است که در بالای خاک قرار داشته،و فاصله این دو رنگ را خطی تشکیل داده که آن را طوقه می نامند.آخرین کلام اینکه خاک گلدان حاوی قلمه بایستی همیشه مرطوب باشد(نه خیس)به طوری که در موقع دست زدن به آن خاک کمی به انگشتان دست بچسبد و برای آزمایش آن می توان انگشت را در نقطه ای دور تر از قلمه در محل خالی به خاک فشار دهید اگر در محل اثر انگشت،آب جمع شد بایستی آنقدر صبر کنید تا زمانی که ،این آب تبخیر نشده یه آن آب ندهید.
روش تکثیر قلمه زنی ساقه ای
برای گیاهانی که یا تقسیم طبیعی ندارند و یا نهال های تازه به بار نمی آورند معمولی ترین روش،روش قلمه زنی ساقه ای می باشد.قلمه زنی آنقدر متداول و مشهور است که هر کس با گیاهان آپارتمانی سر و کار داشته باشد بالاخره روزی به نا چار اقدام به این کار خواهد کرد.در مورد گیاهانی نظیر دیفن باخیا،یوکا،و دراسینا ها که دارای ارتفاع زیادی می باشند و برگ های تحتانی آنها ریخته است چاره ای جز قلمه زدن و بازسازی آنان نیست.ولی پیشنهاد نویسنده کتاب این است که کار را با آگاهی و بر اساس نیازمندی های خاص گیاهان دنبال کرده تا از نتیجه آن خرسند و راضی باشید و در این مورد هیچوقت الله بختکی اقدام ننمایید .چنانچه نکات خاصی را که ذکر می گردد مراعات نمایید بسیاری از گیاهان خود رابا استفاده از قلمه های آنها که از انتهای شاخه ها بریده می شوند می توانید تکثیر کنید.
توجه داشته باشید در آپارتمان قلمه ها را باید در زمان فعالیت گیاه که عموما فصل بهار و تابستان می باشد تهیه نمایید چنانچه قلمه ها را از زیر اتصال برگ ها و یا بر آمدگی های روی شاخه ببرید آمادگی بیشتری برای ریشه زدن خواهند داشت.
قلمه اکثر گیاهان آپارتمانی مانند فیلودندرون ها،حسن یوسف ها،یوکا ها،دیفن باخیا ها و ...به آسانی در یک ظرف آب ریشه پیدا می کنند ولی پس از کامل شدن ریشه ها و انتقال آنان به داخل خاک گلدان مدت ها به همان حالت باقی می مانند و هیچگونه فعالیتی از خود بروز نمی دهند و چه بسا که از بین می روند مگر قبل از آنکه طول ریشه ها به یک سانتی متر برسد آن را به خاک گلدان منتقل نمایید.برای اینکه قلمه زدن شما مثمر ثمر باشد.اگر آنها را در خاک ریشه زا بکارید هم ریشه های محکم تری دارا خواهند شدو هم با خاک گلدان آسان تر و سریعتر خو خواهند گرفت.
منبع:سخنی نو درباره ی نگهداری،پرورش و تکثیر گیاهان آپاتمانی برای عموم(از حسن بنی هاشمی)
نویسنده:شیوا صفری