آب يكي از عناصر مهم و اصلي حيات بوده و هستي بخش جانداران ،گياهان و حافظ ثبات اكوسيستمها بر روي كره زمين مي باشد بخش اعظم كره زمين را اقيانوس ها درياها، درياچه ها ،رودخانه ها و ا بهاي زيرزميني فرا گرفته است و به دليل وا بستگيهاي جدايي ناپذير ا نسان با اب در موارد مختلفي چون استفاده از اب اشاميدني ،كشاورزي و محيط زيست ارتباط تنگاتنگي بين انسان و اين ماده حيات بخش و جود دارد.
با توجه به اينكه ا نسان در طول ز ندگي خود به طرق مختلف با اين ماده ارزشمند در ارتباط است از اين رو تاثير رواني مطلوبي از اب درذ هن بشر نقش بسته است.همان گونه كه در تاريخ بيان شده انسان اولين بار در ابي با حركت ارام كه حكم اينه را داشت چهره خود را مشاهده نمود و اين مقدمه اي بر كشف اينه گرديد همچنين جريان اب به صورت چشمه و جويبار نه تنها براي رفع نياز هاي طبيعي بلكه به منظور تزيين در طراحي منظر منازل و فضاهاي عمومي و كاخها به كار رفته است.
ايجاد اينه بر سطح اب در طراحي مناظر ، يكي از روشهاي مناسب براي استفاده از اب در پاركها و فضاي سبز مي باشد براي اجراي اين روش اب بايد ساكن باشد و قسمت كف آبنما كه عمق تصوير در ان ايجاد مي شود بايد به رنگ تيره درايد اين حالت در مردابها و بركه ها به طور طبيعي وجو د دارد و كف تيره اين نقاط موجب وضوح بيشتر تصاوير مي گردد.
در اين گونه طر احي ها نبايد هيچگونه لبه مزاحمي بر سر راه تصوير وجود داشته باشد و زاويه ديد ناظر نيز بايد نسبت به ابنما مايل باشد.
اين روش را مي توان به دفعات در طرحهاي مختلف به خصوص درمعماري اصيل ايراني مشاهده نمود. از نمونه هاي بارز ان عمارت چهل ستون بوده و بيست ستون ديگر در اينه حاصل شده از اب نماي مقابل عمارت نقش بسته است در باغ ارم شيراز و در بسياري از منازل قديمي كه داراي معماري اصيل ايراني هستند حوضهايي مشاهده مي شوند كه به منظور ايجاد اينه از اب و دو برابر نمايي تصاوير ساخته شده اند.
هنگامي كه اب چشمه ها و جويبارها به ارامي حركت كند و كف انها به رنگ تيره باشد شرايط به وجود امدن اينه حاصل مي شود و تصاوير به خوبي در انها نقش مي بندد.
در گذشته طراحان معماري اين حالت اب و اينه را در نقاطي مانند باغ فين كاشان در ريتم هاي مختلف به نمايش گذاشته اند به عنوان مثال حالت اب و اينه در جويبارها با استفاده از بافت خاص مصالح در كف جوي موجبات لغزش اب را فراهم مي نمود و اين اينه بافت دار حالتي را ايجاد مي كرد كه گويي نقاش طبيعت نقرها را زيبا تر از هميشه به حركت در اورده است به دليل تنوع نقش ،طرح،رنگ و نورطبيعي در محيط با توجته به ساعات مختلف روز ئر فصول متفاوت نقوش اينه دائما در حال تغيير و تنوع بوده و بر زيبايي انها افزوده مي شود به طوري كه در ادبيات كهن ايران بارها به ان اشاره شده است و بر زيبايي اين گونه محيط ها تاكيد گرديده است.
اكثر شهرهاي بزرگ جهان در كنار رود خانه ها و سواحل درياها ساخته شده اند و فرم شهرسازي انها نيز به تبعيت از اب موجود در ان منطقه شكل گرفته است مانند زاينده رود در اصفهان و همچنين شهرهاي ساحلي شمال وجنوب ايران.شهرهاي مانند ونيز در ايتاليا و سياتل در غرب امريكا نمونه هاي بسيار جالبي از تركيب مناسب اب با شهرسازي و تاثير اين ماده حياتي در زيبايي هر چه بيشتر و تركيب
منا سب با زيستگاه انسان به شمار مي روند .مجسمه ها و تنديس ها ي نصب شده در ابنماها و تركيب انها با اب موجب افزايش زيبايي محيط مي گردد در شهرهاي كلا سيك اروپايي مانند رم نمونه ها ي فراواني از اين روش بر جا مانده است
منبع: فصلنامه علمي و اموزشي فضاي سبز/شماره ۷
نويسنده:ح.خارستاني
