میوه مار یا سالاک با نام علمی (Salacca edulis Reinw) گونهای از خانواده Arecaceae است. این گیاه به نامهای Salacca Zalacca, Calamus Zalacca,Snakefruit,Salak' نیز خوانده میشود.
گیاه شناسی:
نخلی دوپایه، انبوه، کوچک، بی ساقه با برگهایی بلند و افراشته که بیش از 6 متر طول دارد. ریشه ها عمیق نبوده و خیلی توسعه نمی یابند. تعداد زیادی از پایه ها که از ریزوم منشا گرفته اند اجتماع کوچکی را با شاخه های متوالی بوجود می آورند. ساقه اغلب به صورت استولونهای زیر زمینی است که بخش انتهایی آن برگ دار وبالا رونده است و تا چند متر رشد می کند و به قطر 10 تا 15 سانتیمتر می رسد. این ساقه منشعب با میانگره های متراکم است که آثار برگی بر روی آن مشهود است. برگها پر مانند، غلافهای برگ، دمبرگها و برگچه ها دارای خار های بزرگ، طویل و به رنگ خاکستری مایل به سیاه هستند. برگچه های زیر زمینی بی رنگ هستند. گل آذین اسپادیس جانبی مرکب است که ابتدا توسط اسپاتی محصور می شود. گل اذین نر از نیم تا یک متر طول دارد. میوه شفت گرد تا بیضوی است که در پایه باریک و در بالا گرد می شود، لایه خارجی میوه (پریکارب) از فلسهای زیادی به رنگ زرد تا قهوه ای که در لبه ها همپوشانی دارند، تشکیل شده است. هر فلس به خارهای ظریفی منتهی می شود. خارهای روی فلسها خیلی محکم بوده و تا زمانی که میوه نرسد و قابل خوردن نباشد بر روی میوه باقی می ماند. زمانی که خارها می ریزند و فلسها به رنگ قهوه ای مایل به زرد درمی آیند، زمانی است که میوه اماده مصرف است، در این زمان دارای بوی دلچسب و براقیت خاصی نیز می شود. میوه شیرین، گاهی کمی ترش است . در هر میوه سه بذر سه گوش، با دو سطح صاف و یک سطح منحنی وجود دارد. پوششهای گوشتی بیرونی دانه کرم رنگ است.
منشا و پراکندگی گیاه:
این نوع نخل به طور بومی در اندونزی و مالزی رشد می کند. سالاک امروزه در جاوه و سوماترا گسترش زیادی دارد. این میوه امروزه در اکثر فروشگاههای آسیای جنوب شرقی به فروش می رسد. سالاک در زمینهای پست و جنگلهای پر باران و باتلاقی رشد می نماید و آب و هوای گرم و مرطوب را می پسندد.
استفاده غذایی و سایر موارد مصرف:
سالاک دارای میوه ای شیرین ولی دیر هضم است. در تهیه کنسرو و ترشی مصرف می شود. در اندونزی از میوه های نارس سالاد تندی تهیه می شود. مغز میوه های جوان در جاوه خورده می شود. از برگها برای پوشاندن سقف، تولید فیبر و موم و در ساخت سبد استفاده می شود. پوست دمبرگها برای حصیر بافی استفاده می شود.