اركيده       ORCHIDS

براي استفاده اركيده در منازل بايستي با توجه به موارد زير ، گونه مورد نظر را انتخاب نماييد:

ا-اركيده هاي گلخانه سرد: كه متوسط درجه حرارت مورد نيازآنها 12 درجه سانتيگراد است، حد اقل درجه حرارت زمستاني 8 درجه و حد اكثر حرارت تابستاني 18 درجه سانتي گراد ميباشد. گونه هاي سيپريپديوم(aypripedium) و سيمبيديوم(cymbidium) در اين طبقه ذجاي دارند .

2- اركيده هاي گلخانه گرم : احتياحات حرارتي اين دسته از اركيده ها عبارتست از حد اقل درجه حرارت زمستاني 13 درجه سانتيگراد و حد اكثر درجه حرارت تابستاني 26-25 درجه سانتيگراد است. اركيده هاي كاتليا(cattleya) و انسيديوم(oncidium) در اين طبقه جاي دارد.

3-اركيده هاي گرمسيري: اين اركيده ها دردرجه حرارت هاي كمتر از 18 درجه سانتي گراد نميتوانند زندگينمايند،نمونه هايموجود در اين طبقه واند(vanda   ) و فلانوپسيس ميباشند.

محل استقرار اركيدها:

 آستانه پنجره بهترين و ساده ترين محل براي گلدان هاي اركيده ميباشد، ضمناً سبد هاي آويزان كه وسيله زنجير و يا وسايل ديگري از سقف آويزان ميگردند وسيله مناسبي است كه ميتوان در جلوي هر نجره اي آويزان نمود. چرخ خاي دستي گردان نيز وسيله مناسبي است كه با آن ميتوان به راحتي گياهان را در آشپز خانه يا حمام آبياري نمود،بدون اينكه هيچ گونه صدمه اي به برگها وگلهايش وارد گردد.

اركيده ها نياز به روشنايي زيادي دارند، ليكن اين روشنايي بايستي به طريقي به جز استقرار در مقابل اشعه مستقيم آفتاب تامين گردد. اين گياهان در جنگلهاي تارك ميرويند و در بهار كه اشعه خورشيد كمتر است به گل مينشينند.

اركيده ها طالب آب و هواي مرطوبي هستند:

رطوبت هوا نيز مانند روشنايي براي اركيده ها خيلي ضروريست، در اين صورت اگر گلخانه در دسترس نبود با ايجاد يك فضاي پوششي از قبيل پوشاندن آستانه پنجره با يك ورقه پلاستيك ميتوان رطوبت مورد نياز را تامين نمود. در اين فضاي پوششي ميتوان رطوبت را به ميزان ضروري در دسترس گياه قرار داد. به طور كلي اركيده ها نياز به 45 درصد رطوبت در زمستان و حد اكثر تا 90 درصد در تابستان دارند. بهترين ميزان رطوبت براي اركيده ها 65 درصد ميباشد. يك زير گلداني توچال كه درآن سنگريزه يا شن با آب وجود دارد بهترين طريق ايجاد رطوبت در خاك يا گلدان ريزا آب موجود از اطراف گلدان هاي سفالي داخل ميگردد.

مناسب ترين ظرف براي اركيده ها:

گلدانهاي سفالي عريض و كم عمق مناسب ترين وسيله براي اركيده هاي زميني هستند، در حاليكه براي انواع انگلي بهتر است از سبد هاي بافته شده و يا گلدان هاي سفالي كه انتهايشان مسبك است تا ريشه ها بتوانند ظرف را در بر گيرند استفاده شود.هنگام استفاده از گلدانهاي سفالي بايستي سوراخ زهكش را كاملاً  باز نموده و با خرده سفال كه بر روي آن قرار ميدهيد مانع خروج خاك گرديد يكي از مراقبت هاي ديگر شستشوي كامل گلدانها و ضد عفوني آنها با قارچ كشها و حشره كشها است در هنگام استفاده از سبدها بايستي كف  و كناره هاي آنها باخزه پوشيده شود تامانع ريزش خاك و كمپوست گردد. اين وسيله ها (سبدها ) هم بايستي قبل از استفاده كاملاً شستشو گردد.

انواع مختلف خاكها:

تركيب خاكها بر حسب نوع اركيده ها متفاوت است:

1-   اركيده هاي زميني: مخلوط دو قسمت خاك برگ، يك قسمت خاك لوم، يك قسمت پيت.

2-   اركيده هاي اپي فيت يا انگلي: براي اركيده هايي كه در سبد كاشته مي شوند بايستي در كف سبد مخلوطي از 2 قسمت خزه و 3 قسمت سرخس اوسموندا ريخته شود. سرخس اوسموندا باعث نفوذ هوا به داخل شده، تنفس ريشه ها را ممكن و زهكشي را آسان مي سازد.

كاشت و تعويض گلدان:

به طور كلي كاشت و تعويض گلدان بايستي فورا پس از خواب گياهي ( كه معمولا بعد از فصل گل مي باشد) و قبل از شروع رشد جديد صورت بگيرد. نحوه عمل در مورد انواع اركيده ها متفاوت مي باشد.

1-   اركيده هاي انگلي: اين گياهان داراي پيازهاي كاذب (زائده هاي سبز متورم در زير برگها) كه بايستي در هوا قرار گيرند، و نيز ريزوم ( ريشه هاي گوشتي متورم) مي باشند.

تقريبا نيمي از قسمت انتهاي ريزوم بايستي در زير خاك و نيم ديگر آن در سطح آن قرار گيرد . مخلوط خاك شرح داده شده در قبل را بايستي در اطراف ريزوم پخش نمود گياهان فوق را بايستي به وسيله قيمي محافظت نمود.

2-   اركيده هاي زميني: اين گياهان نيز داراي ريشه هاي گوشتي ميباشند، ليكن فقط برخي از آنها داراي پيازهاي كاذب ميباشند. كشت اين گياهان در ظزوف سفالي خيلي بهتر از سبدها است. هنگام گذاشتن گياهان در گلدان بايستي دقت شود كه ريشه ها درست در داخل گلدان (در روي سوراخ زهكش ) قرار گيرندو سپس روي آنها خاك ريخته شود. بر روي خاك گلدان مقداري خزه قرار دهيد تارطوبت و درجه حرارت مورد نياز ريشه ها را تنظيم نمايد.

اركيد ها را نبايستي زود به زود جا به جا نمود ، تعويض گلدان آنها معمولاً هر 2 يا 3 سال يك بار صورت ميگيرد. در هنگام تعويض گلدان ريشه هاي اركيده ممكن است ناگهان شكسته شوند، از اين جهت نبايد شما نگراني به خود راه بدهيد، قسمت هاي شكسته شده  را قطع نموده و گياهان را به مدت  يك تا 2 هفته آبياري نماييد .

آبياري اركيده ها  يك عمل فني و دقيق است:

آبياري اركيده ها كار مشكل و در خور توجه است. نحوه عمل به دين قرار است : پس از فصل گل معمولاً اركيده ها دوره خواب كوتاه مدت يا دراز مدت خود را ميگذرانند، كه معمولاً اين مدت در گلخانه ها يك ماه ميباشد. در آغاز اين دوره بايستي به اركيده ها يك آب كامل داد و سپس تا يك هفته آنها را به حال خود گذاشت . پس از گذشت يك هفته يك آبياري ديگر انجام داده و اين بار آنها را به حال خود گذاشت. پس از گذشت يك هفته يك آبياري ديگر انجام داده و اين بار آنها را نيز، مدت يك هفته يا بيشتر بدون آب گذاشت . هنگامي كه رشد گياهي كار مشكلي است زيرا از يك گياه به گياه ديگر متفاوت است. به طور كلي خاك ته گلدان بايستي هميشه مرطوب و خنك باشد.

اركيده ها در زمستان بهتر است هفته اي يك بار و دربهار و پاييز هفته اي دو بار و در تابستان در رابطه با مقدار گرما و روشنايي هر 2 روز يك بار آبياري گردند. درجه حرارت آب مصرفي نيز خيلي مهم است. آب سرد هرگز نبايد مصرف شود.

تقويت اركيده ها

اركيده ها ي آپارتماني كه با كمپوست قوي پرورش داده ميشوند نياز به كود شيمياييي ندارند بلكه گاهي اوقات احتياج به تقويت پيدا مي نمايند. كود هاي ارگانيك قابل حل در آب گرم يا كود هاي  مخصوص اركيده ها را مي توان براي اين منظور استفاده نمود.

انواع اركيده هايي كه ميتوان در منازل يا آپارتمان پرورش داد:

چون ذكر تمام اركيده هاي قابل كشت در منازل يا آپارتمان ميسر نيست لذا چند گونه مخصوص و زيباي آن تشريح مي گردد:

1-   كاتيلا(cattleya) براساولا(erassavola) ليليا(laelia) انگلي: شامل تعداد زيادي هيبريد و واريته به رنگهاي بنفش كمرنگ، ارغواني روشن ، سفيد و بنفش يا زرد و بنفش مي باشند. ازدياد آن از طريق جدا كردن شبه پياز ها در بهار هنگام تعويض گلدان امكان پذير است.

2-   سيم بيديوم(cymbidium) نيمه انگلي: از واريته ها ي كوچك معروفي است كه به سادگي ميتوان پرورش داد. گلهايش به رنگهاي صورتي، سبز، سبز و قرمز ، قرمز و شاه بلوطي ميباشد. ازدياد آن از طريق جدا كردن و كاشت قطعات ريزوم در بهار هنگام تعويض گلدان صورت مي گيرد.

3-   سيپر يپديوم( cypripedium)زميني: يكي از مناسب ترين اركيده هاي آپارتماني است. بيشتر گونه ها ، واريته ها و هيبريدها را ميتوان در پرورشگاه هاي گل از(c. insigne) معموليترين آنها تا var. giganteum c. caudatum c. dalleeanum   اب گلهاي بسيار بزرگش (به قطر 18 سانتي متر) كه از كمياب ترين و مشكل ترين نوع پرورشي است، به دشت آورد.

4-    ميلتونيا( miltonia) انگلي: داراي هيبريد هاي زيبايي است كه پرورش آنها ساده ميباشد ، گلها به رنگ هاي قرمز و سفيد ، سفيد با رگه هاي آلبالويي قرمز، كرم و قهوه اي شاه بلوطي، شرابي و زرد و قرمز با حاشيه هاي سفيد است.

5-   اودونتو گلسيوم(odontoglossum) انگلي: اصل و منشا اين گل از مكزيك است و داراي گلهاي خيلي عجيبي است ، زيباترين گونه اش گراند( o. grande) با گلهاي طلايي و قهوه اي بزرگ است.

6-   پافيوپديلوم (paphiopedilum) زميني: در زمستان گل ميدهد و كشت آن آسان است . رنگ گلها قهوه اي شاه بلوطي و قرمز ، شكولاتي و سفيد يا گلي و سبز است . ازدياد آن از طريق تقسيم بوته در بهار امكان پذير است.