تعريف هرس:

هرس عمل بريدن يا قطع كردن قسمتهايي از اندام گياهان بر اساس فرمول و هدف معيني است كه با اين عمل در رشد ،قدرت رويشي ،زايشي درختان و آرايش آنها دخالت مينمايد كه نتيجتاً مقدار محصول افزايش يافته و گياه بنحو صحيح و دلخواه پرورش مي يابد.

فوائد هرس :ايجاد فرم متناسب – ايجاد تعادل بين اندامهاي رويشي و زايشي افزيش كمي و كيفي محصول –ايجاد تعادل بين ريشه و قسمتهاي هوايي درخت – افزايش استحكام درخت و جوان كردن آن –سهولت عمليات داشت و برداشت – جلوگيري از تناوب باردهي – جلوگيري از زخمي شدن شاخه ها و ميوه ها.

منظور هرس←منظور هرس را مي توان به سه دسته تقسيم نمود:

1- تقويت گياه       2-جلو و يا تأخير انداختن موقع ميوه دادن درخت 

3-ايجاد بهترين شكل درخت براي تسهيل عمليات مختلف داشت و برداشت از قبيل دفع آفات و برداشت محصول و يا كاشت محصول ثانوي بين درختان باغ و غيره.

زمان هرس:كلمه هرس با زمستان مترادف است و باشنيدن آن زمستان به ياد مي آيد اگرچه اين مسئله در اكثر موارد صادق است اما ظريف كاري هايي هم دارد.اصولاً به هرس زمستانه هرس سياه يا winter Pruning مي گويند كه چنانچه اين هرس منجر به قطع تعداد زيادي از شاخها و خصوصاً در جوان كردن درختان پير به قطع 3/2 از شاخه ها منجر گردد به آن هرس سنگين يا Hard Pruning و در صورتي كه فقط به سرزني و حذف چند  شاخه محدود منتهي گردد و هرس سبك يا Light Pruning مي گويند.اگر هرس در فصل رشد بهار يا تابستان صورت گيرد هرس سبز  Green Pruning  و يا هرس تابستانه Summer Pruning مي گويند كه هرس تابستانه و بهاره در مورد تعداد زيادي از درختچه هاي زينتي بعد از اتمام دوره گل دهي مانند به ژاپني chaenomeles معمول تر از درختان ميوه دار است كه البته براي بالا رفتن كربوهيدارتها در داخل شاخه و تعيين سرنوشت جوانه در اواخر تابستان به نفع توليد جوانه گل هرس تابستانه نيز در بعضي از درختان ميوه دار انجام مي گردد .

هرس درختان ميوه : براي دو منظوره انجام مي گيرد .يكي تشكيل فرم يا شكل دهي ، ديگري هرس به منظور توليد ميوه و يا بهره وري و همچنين بهتر كردن كميت و كيفيت محصول مي باشد.1- هرس فرم   2-هرس توليد ميوه يا بهره برداري بنابراين در رابطه با هرس به دو نكته اساسي زير بايد توجه كاملي نمود.

اول – بايد گرايشات خصوصي و طبيعي هر يك از انواع درختان را در نظر گرفته و بر اساس اين خصوصيات و توجه به آن اقدام به هرس كرد.

دوم- با انجام عمل هرس يك سيستم مصنوعي را جانشين سيستمهاي اعضاي رويشي طبيعي اندامهاي هوايي درختان ساخت.

موارد كلي در هرس درختان: 1-هرس طوري انجام شود كه نور به تمام اعضاي درخت برسد 2- قسمتهاي فوقاني  قسمتهاي تحتاني بهتر تغذيه شود 3 -از نظر رشد بين اعضاي رويشي و زايشي ،رقابت برقرار شود4 قسمتهاي مختلف يك شاخه با  هم همبستگي داشته باشند 5- جوانه هايي كه بيشتر شيره خام دريافت مي نمايند به مولد شاخه و جوانه هايي كه شيره پرورده دريافت مي نمايند ، به جوانه گل تبديل مي شوند.