بادزدگی
بادزدگی بیماری ویران گری است که گوجه فرنگی و سیب زمینی را دچار می کند. این بیماری که اهمیت تاریخی دارد، اولین بار در 1845 روی سیب زمینی و در 1847 روی گوجه فرنگی شرح داده شد. این بیماری در دهه ی 1830 در آمریکای شمالی و اروپا مشاهده شد و تصور می رود منشأ آن آمریکای مرکزی باشد. این بیماری عامل قحطی مصیبت بار سیب زمینی در ایرلند در دهه ی 1840 بود و بر اساس گزارش های برخی از تاریخ نگاران بر اثر کاهش منابع غذایی، پایان جنگ جهانی اول را شتاب بخشید.
بادزدگی می تواند بیماری بسیار مهمی در گوجه فرنگی ، به ویژه وقتی هوا پیوسته خنک و بارانی است، باشد. پاتوژن بادزدگی از زمانی که اولین بار شرح داده شد، عامل اپیدمی های زیادی در گوجه فرنگی و سیب زمینی بوده است.
علائم
این قارچ تمام اندام های هوایی گیاه گوجه فرنگی را مورد حمله قرار می دهد. لکه های برگ ابتدا به شکل لکه های نا مشخص و آب سوخته ای که ممکن است به سرعت بزرگ و تبدیل به لکه های سبز روشن تا قهوه ای شوند و بخشهای زیادی از برگ را بپوشانند ظاهر می شوند
در هوای مرطوب قسمت زیرین لکه های کوچک ممکن است با یک رویش کپک مانند به رنک خاکستری تا سفید پوشیده شود.
بعد ممکن است فقط حلقه ای از رویش کپک مانند در اطراف قسمت زیرین لکه های قهوه ای بزرگ مشاهده شود. برگ آلوده قهوه ای می شود، چروکیده می شود و به زودی می میرد.
دمبرگ ها و ساقه ها نیز به همین ترتیب آلوده می شوند و تمام گیاه ممکن است بمیرد. لکه های میوه به شکل لکه های تیرهف سبز زیتونی و چرب، که ممکن است بزرگ شوند و تمام میوه را مورد حمله قرار دهند ظاهر می شوند.
پوشش نمد مانند نازکی از میسلیوم قارچی سفید ممکن است در طی هوای مرطوب روی لکه ها تشکیل شود. پوسیدگی نرم اغلب به دنبال بادزدگی رخ می دهد و موجب پوسیدن میوه ها می شود. پوسیدگی ساقه ها را می توان از بوی زننده ای که در هوا پخش می شود تشخیص داد.
عامل بیماری
بادزدگی به وسیله ی قارچ فیکومیست Phytophthora infestans (Mont.) de Bary ایجاد می شود. این قارچ با اسپورانژیوم های ویژه ی لیمویی شکل و شفاف ، که از میان روزنه های برگ ظاهر می شوند، شناخته می شود.
اسپورانژیوم ها ( با ابعاد m 23-12× 38-21) می توانند مستقیماً یا تحت شرایط خنک و مرطوب جوانه بزنند وتا بیش از هشت زئوسپور تولید کنند. هر زئوسپور می تواند به کمک دو تاژک در لایه ی آبِ موجود درسطح گیاه شنا کند و آلودگی های جدید را آغاز کند.
نژاد 0-T و یک نژاد مهاجم تر،1- T، از طریق واکنش ارقام گوجه فرنگی شناسایی شده اند.
کنترل
مواد گیاهی نقش منابع اینوکولوم برای مزارع مجاور را دارند و روش های کنترل زراعی شمال حذف تمام توده های برداشت شده سیب زمینی در مجاورت کشت های گوجه فرنگی و نابود کردن بوته های سیب زمینی خودرو که از غده های زمستان گذرانده رشد می کنند، است. اگر نشاهای کاشته شده در جنوب قرار است در مناطق شمالی مورد استفاده قرار گیرند، اطمینان یابید که یک برنامه ی گواهی سازی را گذرانده و عاری از علائم برگی باشند.
مقاومت گیاه به بادزدگی درحال حاضر نقش مهمی درکنترل بیماری ایفا نمی کند. کاربرد قارچ کش ها نقش مهمی در کنترل بادزدگی دارد. وقتی هوا برای توسعه بیماری مساعد است، قارچ کش ها توصیه می شوند. در حال حاضر چندین ماده پوشش دهنده درایالات متحده به ثبت رسیده و توصیه شده است. علاوه بر این، انتخاب قارچ کش هایی با خصوصیات سیستمیک و علاج بخش، به کنترل بادزدگی کمک می کند.
چندین سیستم برای کنترل بادزدگی ایجاد شده است. اینها شامل سیستم هایر، که بیماری را بر اساس دما و بارندگی پیش بینی می کند، سیستم والین، که بیماری را بر اساس دما و رطوبت پیش بینی می کند؛ و بلایت کست است که هر دو سیستم را در یک برنامه ی کامپیوتری تلفیق می کند. این برنامه ها در تعیین دوره هایی که سمپاشی با قارچ کش ها در آن برای کنترل بسیار مفید خواهد بود، و درتصمیم گیری برای سمپاشی مفید بوده اند.نویسنده:ز رحمانپور
منابع:
۱-بیماری های گوجه فرنگی مؤلف:جونز،جونز،استال،زیتر ترجمه:اباذر رجبی
۲-سبزیکاری مؤلف:دکتر هرمزدیار کیانمهر
۳- http://pperomia.persianblog.ire