موز با اسم انگلیسی بنانا میوه ای پر ارزش و فوق العاده مقوی می باشد که علاوه بر مصرف تازه خوری مصارف صنعتی نیز دارد.انواع وحشی موز از زمانهای ما قبل تاریخ مورد مصرف انسان بوده است گر چه موطن اصلی آن بدرستی معلوم نیست ولی آنچه مسلم است یکی از قدیمی ترین گیاهانی است که بوسیله تکثیر غیر جنسی تا بحال باقی مانده است.امروز تمام واریته های تحت کشت در دنیا از نوعی است که از هندوستان منشا گرفته است.میوه موز بسیار انرژی زا بوده و برای هر ۱۰۰گرم آن به طور متوسط ۱۰۰کالری حرارت ایحاد می نماید.همچنین سر شار از ویتامینهای آ،ب،ث می باشد.

گیاهشناسی موز:

موز گیاهی است از خانواده موساسه و از جنس موسا دارای ساقه ای کاذب و بر حسب اینکه شکل ساقه چگونه باشد و نوع میوه خوراکی و یا غیر خوراکی باشد به سه گروه تقسیم میگردند:

۱-فیزوکالیس:این گروه دارای پایه کروموزومی۹ می باشد و ساقه کاذب آنها مخروطی بوده و دارای میوه غیر خوراکی می باشند.

۲-ردوکلامیس: درر این گروه ساقه استوانه ای و میوه غیر خوراکی و پایه کروموزومی ۱۰و تعداد بذر در میوه و میزان نشاسته زیاد می باشد.

۳-ایو موسی:در این گروه ساقه کاذب استوانه ای و میوه خوراکی و پایه کروموزومی۱۱می باشد که تمام موزهای قابل مصرف در این گروه قرار دارند.

مشخصات گیاه موز:

موز گیاهی است علفی چند ساله که شامل یک ریزوم زیر زمینی است و برگهای نواز جوانه انتهایی رویی ریزوم سرچشمه گرفته و انتهای دمبرگهای بلند تشکیل یک ساقه کاذب را می دهند.ارتفاع گیاه موز بر حسب واریته از ۲-۱۰متر متغیر است.پهنک برگ خیلی بزرگ و در بعضی از کولتیوارها به چندین متر مربع می رسد که در مقابله با بادهای تند پاره میگردند و میزان فتوسنتز آنها کاهش می یابد.

پس از برداشت میوه گیاه خشک شده و از بین میرود.تعداد برگهای لازم جهت تولید گل برای مناطق گرمسیری ۲۵-۴۶عدد و جهت مناطق نیمه گرمسیری۲۹-۴۸عدد می باشد.سیکل زندگی یک گیاه موز حدود ۲سال می باشد که پس از میوه دهی می بایست درخت را کف بر نمود و احازه داد تا پاجوشهای مناسب نگهداری شده مورد نظر رشد نمایند.ریزوم در اصل ساقه موز میباشد.هر گیاه موز می تواند بین ۴تا۸ پاجوش تولید نماید.

شرایط آب و هوایی و خاک مناسب جهت کاشت موز:

موز نسبت به دمای پایین حساس بوده و دمای ۳-۲درحه سانتیگراد برای موز مضر است.بهترین دما برای موز کاری محلی است که دما در طول سال از ۱۵درجه سانتیگراد بیشتر نباشد .از زمان باز شدن گلها تا زمان برداشت میوه بین۷۵تا۱۱۵روز نسبت به شرایط آب و هوایی و دما بطول می انجامد.

هورمونهای لازم برای رشد تخمدان توسط دیواره داخلی تخمدان ترشح میگردد.گسی موز در زمان قبل از رسیدگی به جهت وجود تانن می باشد.

ازدیاد موز:

میوه موز فاقد بذر بوده و از بذر میوه های بذر دار تنها جهت اصلاح نباتات استفاده میشود.تگثیر موز بوسیله جدا نمودن پاجوشها و یا تقسیم ریزوم انجام میگیرد.پا جوش پس از آنکه به حدود ۸۰-۱۰۰سانتیمتر رسید از گیاه مادری جدا کرده و در مزرعه می کارند بهترین زمان این کار پس از اتمام دوره سرما می باشد.قبل یا بعد از جدا نمودن پاجوش بایستی تعدادی از برگهای آن را جهت جلوگیری از نتیجه  تبخیر کاهش داد.

موادد غذایی مورد نیاز درخت موز:

پتاسیم در طعم موز اهمیت فوق العاده ای دارد و میزان برداشت گیاه از خاک نسبت به ازت و فسفر فوق العاده زیاد است.نیتروِژن=۴.۷       پتاسیم=۲۲          فسفر=۱  

مصرف کود حیوانی به میزان ۱۵تن در هکتار نیز می تواند باعث بهبود حاصلخیزی خاک و افزایش محصول گردد.