کیوی فروت

با نام علمی Actinidia chinensis

کیوی فروت، از جنس اکتنیدیا و از تیره اکتنیداسه می باشد. این گیاه دو پایه بوده و گلهای ماده و نر ان بر روی پایه های جداگانه ظاهر می شوند. کیوی فروت گیاه چند ساله خزان پذیر بوده و دارای شاخه های پیچنده و یا خزنده می باشد. تحت شرایط سیستم های مختلف هدایتی، ارتفاع تنه به 180 سانتی متری میرسد. قطر تنه در بوته های مسن 20_15 سانی متر می رسد.

در روی تنه، بازوهای اصلی قرار می گیرند و از این بازوها با زاویه 90 درجه، بازهای فرعی حاصل می شوند. شاخه های یک ساله بر روی بازوهای فرعی قرار می گیرند. برخی از شاخه ها رشد قوی داشته و طول انها به 5_3 متر می رسد. جوانه های بارور در جانب شاخه های یک ساله مستقر می باشند. برگ های پهن و قلبی شکل ان به صورت متناوب بر روی شاخه های یک ساله ظاهر می شوند. سطح بالای برگ صاف و براق اما سطح زیرین حاوی کرک فراوان می باشد. هر بوته در سال 5000_4000 برگ حاصل می کند که معادل 40_30 متر مربع سطح برگ می باشد. گل های کیوی فروت کامل می باشند اما در پایه های ماده؛ گل ها حاوی پرچم کوتاه بوده و دانه های گرده عقیم حاصل می کنند. در پایه های نر؛گل ها حاوی مادگی کوچک و غیر فعال بوده اما دارای پرچم های فعال می باشند. تعداد گل بر روی گل اذین پایه های نر 3 و یا بیشتر بوده و تعداد گل بر روی گل اذین پایه های ماده نیز 3 عدد و یا بیشتر بوده اما در برخی موارد به دلیل عقیم ماندن گل های جانبی فقط یک گل در نوک گل اذین توسعه می یابد. گل های ماده بزرگتر از گل های نر می باشند. هر گل حاوی 5 کاسبرگ، 5 گلبرگ و یا بیشتر به رنگ سفید می باشد. گلبرگ ها تدریجا رنگ زرد طلایی به خود می گیرند. تخمدان مادگی بیش از 30 برچه حاصل می کند و هر بر چه نیز حاوی 20_10 تخمک می باشد. میوه های کیوی فروت از نوع سته بوده و پوست میوه های ارقام تجاری حاوی کرک های کوتاه می باشد. میوه ها نسبت به ارقام مختلف کیوی فروت شکل تخم مرغی و یا استوانه ای دارند و رنگ وسط میوه نیز در ارقام مختلف قهوه ای باز تا قهوه ای تیره می باشد. در میان بر میوه دانه های فراوان تشکیل می شود و اندازه میوه با تعداد دانه های تشکیل شده همبستگی مثبت دارد. بنابر اظهار برخی محققان دو پایه بودن کیوی فروت مطلق نبوده و در برخی موارد گل های نر، میوه های کوچک تولید می کنند و این پدیده را نر_یک پایه می نامند.

منشا کیوی فروت جنوب چین است و در جهان ده گونه، ان از اهمیت تجارتی برخوردار است که هفت گونه برای پیچ های زینتی و سه گونه ان برای تولید میوه مورد استفاده قرار می گیرند.

گونه چینی گیاهی خزنده،پر رشد با برگ های بیضی شکل و خزان دار می باشد.میوه ان بیضوی شکل کشیده قهوه ای رنگ،پوشیده از کرک با گوشت سبز رنگ که میانگین وزن یک میوه حدود 65 گرم است.

 گل های ماده به صورت انفرادی و گل های نر یا انفرادی یا به صورت دو تا سه گل روی یک شاخه دیده می شوند. کیوی از محصولات نیمه گرمسیری است که مقاومت ان به سرما از مرکبات بیشتر است.کشت ان در مناطقی که تابستان گرم و همچنین خاک قلیایی دارند توصیه نشده است،اسیدیته خاک مناسب کیوی حدود 5/6 است. میوه دهی ان پس از سه تا چهار سالگی اغاز شده در هشت تا ده سالگی به باردهی کامل می رسد.

نویسنده:سونیا زاهدی

منابع:میوه های ریز از دکتر رسول جلیلی مرندی

اصول باغبانی از دکتر مرتضی خوشخوی