علایم بیماری:
در بوته های آلوده برگهای قسمت فوقانی ریز و بد شکل شده و لبه برگها به سمت بالا برگشتگی پیدا می کند.در زمینه سبز برگها ،لکه های زرد و رنگ پریده بصورت موزائیکی مشاهده می شود.رشد بوته ها و تولید میوه متوقف شده و یا میوه ها کوچک مانده و اکثرا دچار ترک خوردگی و بد شکلی می شوند.در مزارع آلوده ابتدا تک بوته های پراکنده و پس از ۱-۲ هفته تقریبا اکثر بوته ها علایم بیماری را نشان می دهند.معمولا در اوایل صبح و قبل از طلوع آفتاب به راحتی می توان حشرات ناقل (مگس سفید)را در سطح زیرین برگها مشاهده نمود.
عامل بیماری و روش انتقال آن:
عامل این بیماری،ویروسی است از گروه ویروسهای دوقلوبنام ویروس پیچیدگی زرد برگ گوجه فرنگی .ویروس عامل این بیماری در طبیعت توسط حشره ای بنام مگس سفید به سایر بوته هامنتقل می شود.این ویروس پس از آنکه توسط حشره ناقل دریافت شد،در داخل بدن آن تکثیر شده و با تغذیه حشره از بوته های سالم ،به این بوته ها منتقل می شود،اما از طریق تخم،به نسل های بعدی حشره منتقل نمی شود.ویروس عامل این بیماری از طریق مکانیکی (بادست و ادوات کشاورزی)و بذر قابل انتقال نمی باشد.ویروس عامل این بیماری در علف های هرز اطراف مزارع گوجه فرنگی تابستان گذرانی نموده و در آغاز فصل زراعی بعد ،توسط مگس سفید به نشاءیا بوته گوجه فرنگی منتقل می شود.
روش های پیشگیری و کنترل بیماری:
۱-استفاده از ارقام مقاوم یا متحمل مهمترین راه پیشگیری از این بیماری است.
۲-استفاده از توری ضد حشره در خزانه و گلخانه برای کاهش جمعیت حشره ناقل
۳-استفاده از کارت های زرد چسبناک جهت کاهش جمعیت حشره ناقل
۴-حذف علفهای هرز مجاور خزانه، مزرعه یا گلخانه به منظور کاهش منبع آلودگی اولیه.
۵-کشت خیار بصورت مخلوط با گوجه فرنگی و حد اقل یک ماه قبل از انتقال نشاءهای گوجه فرنگی به زمین اصلی، به منظور جلب حشرات ناقل به طرف خیار
۶-استفاده از سموم شیمیایی سیستمیک مانند آدمیرال و کونفیدور جهت کاهش جمعیت حشره ناقل.
۷-تعیین تاریخ مناسب کاشت بطوریکه بوته ها در طول دوره رشد و بخصوص در ابتدای فصل با جمعیت کمتری از حشره ناقل مواجه باشند.
۸-تناوب زراعی با گیاهان غیر میزبان
۹-کاشت گوجه فرنگی در مناطقی که جمعیت حشره ناقل کمتر است.
نویسنده: زری سیدی منبع : (نشریه ترویجی ،مهدی ازادوار،عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی جیرفت)
