گشنیز
Coriangrum sativum
کليات گياه شناسی
گشنيز گياه بومي جنوب اروپا و مناطق مديترانه است . در بيشتر نقاط ايران نيز مي رويد . از زمانهاي قديم وجود داشته و حتي مورد مصرف مصري ها بوده است . بقراط اين گياه را مي شناخته و براي درمان بيماريهاي مختلف از آن استفاده مي کرده است . در قرون وسطي ضعف جنسي را با گشنيز درمان مي کردند .
گشنيز گياهي است علفي و يکساله ، برنگ سبز که ارتفاع آن تا 80 سانتيمتر نيز مي رسد . برگهاي آن به دو شکل ظاهر مي شود آنهائي که در قاعده ساقه وجود دارد بشکل دندانه دار و ديگري در طول ساقه که باريک و نخي شکل مي باشند . قسمت مورد استفاده گياه ،ساقه و برگ و ميوه آن است . ميوه گشنيز گرد و برنگ زرد مي باشد . بوي تازه آن مطبوع نبوده و تقريبا بد بو است ولي بر اثر خشک شدن اين بو از بين رفته و خوشبو مي شود . حتي نام لاتين گشنيز از لغت يوناني Korio مشتق شده که به معني بد بو است
ترکيبات شيميايي:
در يکصد گرم گشنيز مواد زير وجود دارد
آب: 7/5
مواد چرب:15
سلولز:38 گرم
اسيد اگزاليک:12 ميلي گرم
کلسيم:170 ميلي گرم
ويتامين آ: 200 واحد
ويتامين ث:50 ميلي گرم
مواد چرب گشنيز مرکب از اسيد اولئيک ، اسيد پالمتيک ، اسيد لينولئيک و اسيد پتروسه لينيک است . در برگهاي خشک گشنيز مقدر زيادي ويتامين A,C يافت مي شود .
خواص داروئي:
خواص طبي گشنيز:
گشنيز و تخم گشنيز از نظر طب قديم ايران سرد و خشک است . خواص تخم گشنيز بقرا ر زير است
1. تخم گشنيز را پودر کرده و با نسبت مساوي با شکر و يا عسل مخلوط کنيد براي تقويت بدن بسيار مفيد است
2. معده را تقويت مي کند
3. خوردن تخم گشنيز با غذا به هضم غذا کمک مي کند
4. ادرار آور است
5. قاعده آور است
6. کرم هاي معده و روده را از بين مي برد
7. براي برطرف کردن تب تيفوئيد مفيد
8. خاصيت ضد باکتري درد و بيماريهاي عفوني روده را برطرف مي کند
9. براي نرم کردن سينه از جوشانده تخم گشنيز استفاده کنيد
10. جوشانده تخم گشنيز خواب آور است
11. زکام را برطرف مي کند
12. تخم گشنيز شير را در مادران شير ده زياد مي کند
13. براي تسکين درد دندان تخم گشنيز بجويد
14. تقويت کننده قلب است
15. جوشانده تخم گشنيز يا خوردن تخم گشنيز بوداده اسهال خوني را برطرف مي کند خ
خواص برگ وساقه گشنيز
1- گشنيز خواب آور است
2- مسکن و آرام کننده است
3- مسموميت هاي حاصله از مواد پروتئيني را برطرف مي کند
4- با غذا گشنيز بخوريد تا از ترش شدن غذا جلوگيري کند
5- تشنگي را برطرف مي کند
6- طحال را تميز و تقويت مي کند
7- براي فتق مفيد است
8- براي برطرف کردن بوب بد دهان سوپ گشنيز بخوريد
9- دل درد را برطرف مي کند
مضرات
گشنيز اگر باندازه بکار رود هيج گونه ضرري ندارد ولي مصرف زياد از حد آن توليد مستي توام با خستگي شديد مي کند و گاهي به خوابي عميق و گنگي و بي حسي منجر مي شود .
چيني ها گشنيز را جعفري چيني Chinese Parsley مي نامند .
فرستنده :محمود ارشدی
منبع :سالنامه سلامت
