برای پرورش بوقلمون به روش صنعتی نیاز است که پاره­ای از موارد مد نظر قرار گیرد 

تا با اعمال آنها نتیجه مطلوبی عاید سرمایه گذاران گردد. در این مقاله سعی شده تا به پاره ­ای 

از این نکات که جهت شروع پرورش مفید و ضروری هستند اشاره شود:

آشیانه بوقلمون:

پرورش گله­ های کوچک باید در ماه های گرم سال آغاز شود تا نیاز به وسایل پر خرج برای

 گرم کردن به حداقل برسد. آشیانه جوجه­ ها باید چنان بنا شود که به سهولت و بدون هیچ گونه 

سالن بزرگ یک آشیانه کوچک ساخت. کف آشیانه باید به گونه ای ساخته شود  که به سهولت

 قابل تمیز کردن باشد.محل پرورش بوقلمون های جوان باید به حد کافی گرم و فاقد رطوبت اضافی باشد.

همچنین یک آشیانه با امکانات تهویه خوب و به خوبی عایق بندی شده در مناطق با شرایط اقلمیمی 

سرد از اهمیت خاص برخوردار است. پنجره آشیانه جوجه­ ها باید چنان باشد که وقتی باز می­  شود

 به طرف پایین سر بخورد و یا چنان از پایین لولا شود که هنگام باز شدن، هوای تازه و احتمالا سرد

 مستقیماً روی بدن جرجه ها نوزد بلکه پس از برخورد به سقف وارد آشیانه شود که این امر بهترین

 نوع تهویه را ممکن می ­سازد. پنجره­ ها باید در جلو و عقب آشیانه مستقر شوند. برای هر متر مربع

 آشیانه یک دهم متر مربع پنجره منظور می­ شود. بعضی پرورش دهندگان محوطه پرورش را با پرچینی 

محصور می­ کنند و از آشیانه به عنوان سر پناه استفاده می­ کنندهمچنین می ­توان از سایبان­ ها نیز استفاده نمود. 

هنوز هم تعدادی از پرورش دهندگان از سایبان استفاده می­ کنند که اغلب به آشیانه سر پناه متصل­ند.

 کف سایبان­ ها از نرده­ های تخته­ ای یا سیم ساخته می­ شود و به فاصله کمی از زمین مستقر می­ گردند تا

 مدفوع آن بر روی زمین بریزد که این امر تمیز کردن آنرا آسانتر می­ کند. البته توجه داشته باشید که

 بوقلمون­ های نژاد درشت را در سایه­ بان­هایی با کف نرده­ای و سیمی نباید نگه­داری کرد زیرا دچار تاول

 و پینه و همچنین اختلالات کف و ساق پا می­ شوند که این عوارض در بوقلمون­ های نژاد سبک بروز نمی­ کند.

 در واحدهای بزرگ از روش پنجره بسته  (windowless)استفاده می­ کنند که این گونه آشیانه ها باید کاملاٌ 

عایق بندی شوند. باید درهر دقیقه حدود 0.03 متر مکعب هوا با فشار حدود 0.5 سانتی متر بر هر کیلو وزن 

بوقلمون های بالغی که در معرض  تهریه هستند وارد شود.

مساحت کف آشیانه:

تا هشت هفتگی برای هر ده جوجه بوقلمون یک متر مربع کافی است. از12-8 هفتگی برای هر ده بوقلمون

جوان 2.5 متر مربع باید در نظر گرفته شود. برای بوقلمون­ های جوان ( نر و ماده) در حال رشد به ازاٍ هر

 بوقلمون 0.4 متر مربع فضا در نظر می­ گیرند. البته اگر تمام گله بوقلمون نر باشد برای هر بوقلمون 0.5 

متر مربع و چنانچه ماده باشد به ازاٍ هر بوقلمون 0.3 متر مربع فضا لازم است. برای بوقلمون­ های سبک و

 آنها که در سیستم ­های بسته پرورش داده می­ شوند مساحت آشیانه باید کمتر از مقدار فوق باشد.

دستگاه مادر مصنوعی:

چند نوع دستگاه مادر مصنوعی وجود دارد. مادر­های گازی و الکتریکی بهترین نوع جهت پرورش

 در گله­های کوچک هستند. دستگاه­ های مادری که برای 250 جوجه مرغ کافی است برای 125

 جوجه بوقلمون کفایت می­ کند. باید 24 ساعت قبل از ورود جوجه ­ها دستگاه­ های مادر را به کار 

انداخت تا آشیانه گرمای لازم را کسب کند. اگر از دستگاه­ های مادر گرد استفاده شود درجه حرارت

 برای طیور سفید 40 درجه سانتی گراد و برای طیور زرد و قهوه ای35 درجه سانتی گراد در نظر

 گرفته می­ شود. این درجه حرارت از داخل در فاصله 18 سانتی متری لبه خارجی دستگاه مادر و در

 5 سانتی متری بستر یا در حد ارتفاع پشت جوجه بوقلمون در نظر گرفته شود. باید هر هفته حدود 3-2

 درجه حرارت را چایین آورد تا به میزان مناسب 20 درجه سانتی گراد برسد. اگر منطقه پرورش جوجه 

گرم باشد می­ توان در طول روز دستگاه­ ها را خاموش کرد. پس از هقته ششم هیچ گونه منبع حرارتی نه

 برای شب ونه برای روز لازم نیست. دستگاه­های گرما ساز باید به فاصله 45 سانتی متری از سطح 

بستر آویزان گردند. حرارت دستگاه­های مادر در ابتدا حدود 35 درجه سانتی گراد است که در ادامه

دوره پرورش و به تدریج هفته ای 3.5-3 درجه کاهش پیدا می­کند که این امر تا 6 هفتگی ادامه دارد. 

در حین پایین آوردن درجه حرارت باید رفتار جوجه­ها را مد نظر قرار داد. درجه حرارت خارج از 

منبع حرارتی یعنی محیط اطراف و بیرون از دستگاه مادر باید حدود 21 درجه سانتی گراد باشد تا 

جوجه­ ها احساس راحتی کنند. تهویه باید به نحو احسن انجام گیرد. میزان رطوبت برای جوجه­ های

 بوقلمون در داخل سالن 65 است. دستگاه­ های مادر باید دارای حفاظ باشند تا جوجه ­ها از اطراف منبع

 حرارتی دور نشوند. حفاظی به ارتفاع 45 سانتی متر برای هر دستگاه توصیه می­ شود. در شرایط

 آب و هوایی گرم، حفاظی به اندازه 30 سانتی متر کافی  خواهد بود. حفاظ مادر باید در فاصله

65-60 سانتی متری لبه دستگاه مادر مستقر شود و به تدریج این این فاصله به 120- 90 سانتی متر

برسد و پس از گذشت 10-7 روز می­توان حفاظ را برداشت. اگر جوجه­ ها در فصل رشد ریخته شوند

 و آشیانه به قدر قابل ملاحظه­ ای وسیع باشد می­ توان بوسیله پاراوان قسمتی از آشیانه را جدا کرد و

 به تدریج که جوجه­ ها بزرگ می­ شوند فاصله پاراوان را بیشتر کرد.

وسایل دانخوری:

در اولین روزها می­توان غذای جوجه ­ها را در ظرف­ های ساده قرار داد ولی چون اشکالاتی در 

درک دارند و حیوانات کودنی به حساب می­ آیند، بهتر است در کنار هر آب خوری و دانخوری 

وسایل و مواد بی­ ضرر و   براق قرار داد تا توجه جوجه ها را به خود جلب کند. ریختن مقدار جزیی

 آرد یا ریزه­ های سنگ خارا روی دان روزی دو بار برای سه روز اول زندگی، بوقلمون­ ها را

 تشویق به خوردن می ­نماید. نباید دانخوری­ ها را مملو از دان کرد زیرا دان روی بستر می­ ریزد 

و جوجه­ ها به هوای دان روی بستر آنرا می­ خورند مگر اینکه روی بستر را با کاغذ بپوشانند. 

برای جوجه­ های هفت روزه تا سه هفتگی دانخوری کوچک به اندازه حدود7-5 سانتی متر برای

هر جوجه مناسب است. از سن 3 هفتکی به بالا تا سن عرضه به بازار از دانخوری­ های با سایز

 بزرگ استفاده می­ شود به طوری که عمق دانخوری 10 سانتی متر و طول دانخوری8-7 یانتی متر

 برای هر قطعه بوقلمون استفاده می­ شود. اگر دانخوری عریض باشد و بتوان از دو طرف آن استفاده کرد

 بدین ترتیب یک متر از این دانخوری را دو متر محسوب می­ کنیم.

نوررسانی:

در دو هفته اول زندگی نور باید به قدر کافی در اختیار جوجه­ ها باشد تا بتوانند آب و غذا را ببینند.

 لامپ­های 200 واتی با فواصلی  در حدود 3 متر مستقر شوند. یک چراغ 15-7.5 واتی باید

 در داخل و زیر دستگاه مادر قرار داده شود. پس از دو هفته اول می­توان نور را کاهش داده تا در

 این سن از بروز استرس، روی هم ریختن جوجه­ها و اضطراب جلوگیری شود.

تغذیه:

برای پرورش بوقلمون دو برنامه غذایی اساسی باید در نظر گرفته شود. یکی غذای تمام نرم

 یا آردی و دیگری دانه­ ای یا پلت. نیاز تغذیه ­ای بوقلمون بر اساس سن متغیر است. همچنان که

 بر سن بوقلمون افزوده می­ شود، نیازهای پروتیین، ویتامین و مواد معدنی این پرنده کاهش می ­یابد

 و بر نیاز آن به انرژی افزوده می­ شود. مواد غیر قابل حل مانند سنگ ریزه ( گرانیت ) باید در

 سنین 10-8 هفتگی به غذای بوقلمون اضافه شود. دان بوقلمون باید حتماً حاوی یک ماده

 مفابله کننده با کوکسیدوز باشد و همچنین وجود یک ماده پیشگیری کننده بیماری 

سیاه سر( black head) نیز در غذای بوقلمون ضروری است.  باید همیشه آب و غذا 

در اختیار پرنده باشد. غذای غیر نرم یعنی با ذرات درشت ( pellet ) را می­توان از هفته

 چهارم زندگی برای جوجه­های بوقلمون در نظر گرفت. می­توان برای تغذیه بوقلمون از 

یونجه تازه و ترد، شبدر خوب، علوفه سبز تازه یا جوانه سبز غلات که به خوبی خرد شده 

و فاقد رشته ­های بلند باشد استفاده کرد. همه این گونه مواد را می­ توان روزی یک یا دو بار به

 بوقلمون­ های جوان داد. هرگز نباید علوفه پژمرده یا خشکیده و سایر مواد غذایی مشابه را در

 اختیار پرنده گذاشت. در فرمول غذایی بوقلمون از کنجاله سویا، ذرت آسیاب شده و مشابه

 آن­ها استفاده و دان تهیه کرد. غذای بوقلمون­­ های در حال رشد را از سن هشت هقتگی تا

 عرضه به بازار باید در اختیار بوقلمون­ های جوان قرار داد. پروتیین موجود در آرد سویای

 پوست کنده برای بوقلمون­ های بالغ بسیار قابل هضم ولی مواد هیدروکربنه موجود در آن

 زیاد قابل جذب نیست.

میزان غذای بوقلمون:

جوجه بوقلمون تا بیست و چهار ساعت و یا حتی بیشتر احتیاج به خوردن و آشامیدن ندارد 

زیرا از زرده ذخیره بدن استفاده می­ کنند ولی بعد از این مدت باید غذا و آب کاقی در اختیار

 آنها قرار داد.

مقدار غذایی که توسط جوجه بوقلمون­ های در حال رشد خورده می­ شود در

 اولین ماه زندگی 460-450 گرم است. اصولاٌ بوقلمون حیوانی است که مخصوص گوشت 

پرورش داده می­ شود از این­رو بیشتر انتخاب در بوقلمون از نظر تبدیل غذایی صورت می­ گیرد

 بدین ترتیب که هر چه بوقلمون در ازاِ غذای کمتر گوشت بیشتر تولید کند بهتر است.

 بوفلمون از نظر ضریب تبدیل غذایی پرنده خوبی به شمار می­رود زیرا به طور متوسط 

میزان  ضریب تبدیل غذایی  در آن­ها در اوایل زندگی حدود 3 به 1 است. در برخی از

 مزارع از غذای تمام آردی و در برخی دیگر از غذای آردی – دانه­ای استفاده می­ شود

اما در گروهی از مزارع نیز تا 8 هفتگی غذای تمام آردی و از8 هفتگی به بعد 

غذای آردی – دانه­ای در اختیارپرنده  قرار می­ دهند. اگر بوقلمون به طریقه محدود

 نگهداری شود، اضاقه نمودن علف سبز به جیره غذایی جوجه­ ها سبب بهتر شدن رشد می­ شود.

4 هفته پیش از رسیدن بوقلمون­ ها به سن عرضه به بازار باید مواد بودار مانند روغن ماهی

 یا پودر ماهی را حذف کرد تا گوشت بوی نامطبوع نگیرد. غذای بوقلمون­ های شبیه

 مرغ ­های تخم گذار است ولی باید توجه داشت که بوقلمون­ های تخمی را نباید بیش از حد

 غذا داد زیرا سبب چربی گرقتن آنها می­شود و تولید تخم را پایین می­ آورد. جوجه­ ها پس از

 خارج شدن از تخم به مدت 24 ساعت باید در استراحت غذایی قرار داد و سپس به تغذیه آنها

 در 20-15 روز اول توجه کرد. برای فربه ساختن بوقلمون باید همه روزه بر خوراک دانه آنها

 افزود. ترکیبات کلی جیره را ذرت، گندم، جو و یولاف تشکیل می ­دهد. ذرت را نباید تنها به

 بوقلمون­ های پرورشی داد زیرا بیش از حد پرنده را فربه می­ سازد . می­ توان در زمستان از برگ 

چغندر و یولاف نیز در ترکیبات جیوه استفاده کرد. در اختیار گذاشتن زغال چوب، شن وآهک 

هم مناسب است. همجنین در موقع جفت گیری باید خوراک قویتری هم مانند آرد ماهی، پودر

 خون و... در اختیار پرنده قرار داد. همیشه  در هنگام تغذیه نکات زیر را مد نظر قرار دهید:

از دادن خوراک بسیار و خوراک نامرغوب و کپک زده خودداری کنید. علوفه سبز خرد کرده

 و چراگاه باید در دسترس جوجه بوقلمون قرار گیرد. گاهگاهی در آب آشامیدنی پرنده از یک

 قاشق چایخوری سولفات مس دو سود در یک لیتر آب استفاده کنید. آشیانه و خوراک در صورت 

وجود چراگاه باید کاملاٌ پاکیزه باشد.

نوک چینی:

نوک بوقلمون ­های جوان بین 5-2 هفتگی چیده می­ شود. چنانچه دیرتر از این سنین اقدام به نوک

 چینی نماییم، گرفتن و مهار حیوان به دلیل سنگینی جثه دشوار خواهد بود. ممکن است بوقلمون

 دچار پر ریزی گردد. پیش از اینکه بوقلمون­ ها دچار کانیبالیسم شوند بهتر است عمل نوک چینی

 انجام شود. نوک چینی نباید در یک روزگی و در جوجه کشی انجام شود زیرا ممکن است این 

عمل باعث بروز استرس و بی میلی ­جوجه ­ها به غذا و آب و در نتیجه نزاری و بی آب شدن بدن

( دهیدراسیون ) گردد. باید دفت شود سوراخ ­های بینی چیده نشوند. همچنین دقت شود که پس 

از این عمل غذا در دانخوری در سطحی باشد که جوجه­ های نوک چیده شیه براحتی بتوانند آنرا بخورند.

 قطع تاج و ریش:

تاج و ریش از اعضایی هستند که اغلب در نزاع­های بین پرندگان به خصوص بوقلمون­ ها از هر عضو

 دیگری آسیب پذیرتر می­ باشد. تاج و ریش را می­ توان در جوجه­ بوقلمون­ های یک روزه به سادگی با قرار

 دادن بین انگشت سبابه و شست قطع نمود. حتی تا سن سه هفتگی نیز می ­توان آنها را با ناخن گیر و

 قیچی به راحتی قطع نمود.

قطع ناخن:

 قطع ناخن معمولاٌ برای جلوگیری از ایجاد خراش روی پوست بدن و پهلوی بوقلمون انجام می­ شود.

 این عمل بیشتر در محیط­هایی که تعداد در سطح بوقلمون زیاد و بیش از حد متراکم است انجام 

می­شود ولی حتی در پرورش در چراگاه نیز بسیار مفید است. برای این منظور بایستی ناخن­ ها 

به کلی قطع شوند. قطع ناخن باید در روز اول زندگی  در موَسسه جوجه کشی انجام شود.

قطع پر:

 چنانچه بوقلمون در چراگاه پرورش داده شود با قطع پرها به سهولت می ­توان جلوی پرواز این پرنده

 را گرفت. قطع پر از قسمت انتهایی یک بال با یک نوک چین برقی از اقداماتی است که جلوی پرواز

 در چراگاه  را خواهد گرفت. قطع پر با نوک چین برقی در یک تا ده روزگی می­ تواند انجام شود. 

عمل قطع پر در حال حاضر کمتر از سابق انجام می­ گیرد زیرا در

 بوقلمون­ های گوشتی موجب بد شکلی لاشه می­ گردد.